Các quy trình kiểm thử phần mềm

Các dự án phát triển phần mềm luôn đòi hỏi quá trình kiểm thử chặt chẽ để đảm bảo rằng sản phẩm đáp ứng các yêu cầu của khách hàng và hoạt động một cách đáng tin cậy. Quy trình kiểm thử phần mềm gồm sáu giai đoạn quan trọng:

1. Phân Tích Yêu Cầu (Requirement Analysis):

Giai đoạn đầu tiên của quy trình kiểm thử phần mềm là phân tích yêu cầu. Trong giai đoạn này, các kiểm thử viên sẽ xem xét tài liệu về yêu cầu phần mềm, bao gồm cả các tài liệu nguyên mẫu, để hiểu rõ các yêu cầu mà khách hàng đã đưa ra. Yêu cầu có thể được chia thành hai loại chính: chức năng (functional) và phi chức năng (non-functional).

Chức năng mô tả các tính năng cụ thể của phần mềm, trong khi phi chức năng tập trung vào hiệu suất, bảo mật, và các yêu cầu khác. Nếu có sự mơ hồ trong yêu cầu, các kiểm thử viên sẽ làm việc với các bên liên quan để làm rõ vấn đề. Cuối cùng, họ sẽ xác định loại kiểm thử cần thực hiện và xác định môi trường kiểm thử cần thiết.

2. Lập Kế Hoạch Kiểm Thử (Test Planning):

Sau giai đoạn phân tích yêu cầu, các kiểm thử viên sẽ tiến hành lập kế hoạch kiểm thử. Kế hoạch kiểm thử là một tài liệu tổng quan về quá trình kiểm thử của dự án. Nó bao gồm thông tin về phạm vi kiểm thử, cách tiếp cận kiểm thử, quy trình kiểm thử, tài nguyên và nhân lực cần thiết cho quá trình kiểm thử.

Kế hoạch kiểm thử cũng xác định các chức năng hoặc module cần được kiểm tra, các công cụ và môi trường kiểm thử cần sử dụng, và lịch trình kiểm thử.

3. Phát Triển Kịch Bản Kiểm Thử (Test Case Development):

Sau khi có kế hoạch kiểm thử, các kiểm thử viên bắt đầu phát triển các kịch bản kiểm thử dựa trên yêu cầu của phần mềm. Kịch bản kiểm thử cần mô tả chi tiết dữ liệu đầu vào, các hành động cần thực hiện, và kết quả mong đợi để xác định liệu một tính năng của phần mềm hoạt động đúng cách hay không.

Mẫu kịch bản kiểm thử cần bao gồm các thông tin quan trọng như ID, mục tiêu kiểm thử, các bước thực hiện, kết quả mong đợi, và kết quả thực tế. Nếu có sử dụng kiểm thử tự động, các kịch bản kiểm thử cũng có thể được biểu diễn dưới dạng các kịch bản tự động (test script) được viết bằng mã code.

4. Thiết Lập Môi Trường Kiểm Thử (Environment Setup):

Thiết lập môi trường kiểm thử là một phần quan trọng và độc lập của quy trình kiểm thử. Nó bao gồm việc xây dựng môi trường kiểm thử để triển khai sản phẩm đã hoàn thiện từ phía phát triển.

Một khi môi trường kiểm thử đã được thiết lập, kiểm thử viên thực hiện kiểm thử khói (smoke testing) để kiểm tra tính sẵn sàng của môi trường và tính ổn định của bản build sản phẩm. Nếu có lỗi như môi trường không ổn định hoặc bản build không hoàn chỉnh, kiểm thử viên sẽ báo cáo cho phát triển để sửa lỗi. Nếu môi trường và bản build ổn định, kiểm thử sẽ tiến hành giai đoạn thực hiện kiểm thử.

5. Thực Hiện Kiểm Thử (Test Execution):

Khi bản build của sản phẩm đã được triển khai trên môi trường kiểm thử, kiểm thử viên bắt đầu thực hiện kiểm thử dựa trên các kịch bản kiểm thử đã phát triển. Trong quá trình kiểm thử, nếu phát hiện lỗi, kiểm thử viên sẽ ghi chú lỗi đó và báo cáo bằng cách sử dụng các công cụ quản lý lỗi.

Lỗi sẽ được giao cho lập trình viên tương ứng để sửa chữa. Nếu lỗi đã được sửa, kiểm thử viên sẽ kiểm tra lại và đánh dấu lỗi như đã được sửa.

Trong quá trình kiểm thử, kiểm thử viên ưu tiên kiểm tra các chức năng chính trước, sau đó mới kiểm tra các chức năng phụ và giao diện. Các kịch bản kiểm thử chất lượng giúp đảm bảo chất lượng sản phẩm và giảm thiểu rủi ro cho khách hàng.

6. Kết Thúc Chu Kỳ Kiểm Thử (Test Cycle Closure):

Cuối cùng, khi kiểm thử dự án hoàn thành hoặc sản phẩm đã sẵn sàng để bàn giao cho khách hàng, kiểm thử viên sẽ thực hiện chu kỳ kết thúc kiểm thử.

Trong chu kỳ này, các kết quả kiểm thử được tổng hợp và đánh giá dưới các tiêu chí đã được xác định trong quy trình kiểm thử. Cả nhóm phát triển sẽ họp để đánh giá liệu các tiêu chí đó đã được đáp ứng hay chưa. Quy trình kiểm thử có thể kết thúc khi sản phẩm được bàn giao hoặc trong trường hợp khác nhau như bị hủy bỏ dự án hoặc khi mục tiêu chính đã hoàn thành.

Như vậy, quy trình kiểm thử phần mềm là một phần quan trọng của quá trình phát triển phần mềm, đảm bảo rằng sản phẩm cuối cùng đạt được chất lượng và đáng tin cậy.